Biuro Ochrony Rządu
 
 
PL
EN
 
Biuro Ochrony Rządu
 
 
 
KLUB HONOROWYCH DAWCÓW KRWI przy Biurze Ochrony Rządu 'BOROWIK'
 
 
 
Strona główna / Klub HDK BOR / Krew i krwiodastwo
 
 
 
 
  • Krew i krwiodastwo
  •  
  • Co to jest krew?
  •  
  • Krew jest jednym z płynów ustrojowych, barwa jej zależy od barwnika krwi – hemoglobiny. Ilość krwi w organizmie człowieka to ok. 5,5 – 5 litrów. Krew spełnia czynności transportowe, dostarcza do tkanek tlen i substancje odżywcze i odprowadza z nich produkty przemiany materii oraz przenosi związki biologicznie aktywne, np. hormony z gruczołów wewnętrznego wydzielania do narządów. Krew pełni również funkcję obronną, co umożliwia wykrywać czynniki szkodliwe (bakterie, wirusy) i skutecznie im przeciwdziałać. Krew to płynna tkanka, składająca się z krwinek czerwonych, krwinek białych, płytek krwi i osocza (plazmy) krwinki czerwone - są odpowiedzialne za transport tlenu do wszystkich komórek organizmu, Podstawowe składniki krwi:
  •  
  • krwinki białe - są odpowiedzialne za obronę organizmu przed infekcjami,
  • płytki krwi - odpowiadają za zatrzymanie krwawienia,
  • osocze (plazma) – stanowi do 55% objętości krwi, jest to część płynna krwi, jest odpowiedzialne za transport wody i substancji odżywczych do komórek, a także odprowadzanie produktów przemiany materii do wątroby, nerek i płuc.
  •  
  • Oprócz wody, która jest głównym składnikiem osocza (90 %), zawiera ono również związki organiczne i nieorganiczne, takie jak białka, kwasy tłuszczowe, glukozę, witaminy i sole mineralne. Z osocza można wyodrębnić białka konieczne dla prawidłowego krzepnięcia krwi,
  •  
  • Wszystkie wyżej wymienione składniki krwi odnawiają się! Niezależnie od tego czy jesteś dawcą, czy nie, krew podlega ciągłej wymianie. Nie można uzależnić się od oddawania krwi.
  •  
  • Procentowy udział grup krwi w naszej populacji:
  •  
  • 1% ABRh-
  • 2% BRh-
  • 6% 0Rh-
  • 6% A Rh-
  • 7% AB Rh+
  • 15% B Rh+
  • 31% 0 Rh+
  • 32% A Rh +
  •  
  • Jak wynika z powyższego, tylko 15 % populacji polskiej posiada grupę krwi Rh ujemną, dlatego też stacje krwiodawstwa często borykają się z niedoborami w tych grupach. W związku z tym zwracamy się z gorącą prośbą do osób, które posiadają grupę krwi Rh ujemną o systematyczne uczestnictwo w krwiodawstwie.
  •  
  • Dziedziczenie grup krwi:
  •  
  • Dziedziczenie grup krwi odbywa się według prawa Mendla, czyli reguły przekazywania cech dziedzicznych. Allele, czyli wersje genu w określonym miejscu (locus) na danym chromosomie homologicznym, określające grupę A i B są dominujące wobec allelu determinującego grup 0. W tabeli poniżej przedstawiono prawidłowości określające możliwe kombinacje dziedziczenia cech grupowych AB0.
  •  
  • Rodzice Dzieci
    AxA A albo 0
    BxB B albo 0
    Ax0 A albo 0
    Bx0 B albo 0
    AxB AB,0,A albo B
    AxAB A, B albo AB
    ABx0 A albo B
    0x0 0
  •  
  • Metody oddawania krwi
  •  
  • Metoda konwencjonalna
  •  
  • Dawca oddaje krew pełną w ilości 450 ml w czasie średnio od 5 do 8 minut. Krew pełna może być pobrana nie częściej niż 6 razy od mężczyzny i 4 razy od kobiety w ciągu roku. Przerwa po oddaniu krwi wynosi co najmniej 8 tygodni.
  •  
  • Metoda plazmaferezy automatycznej
  •  
  • Dawca oddaje tylko osocze (plazmę) w ilości 600 ml w czasie ok. 40 min. Osocza metodą automatycznej plazmaferezy można pobrać nie więcej niż 25 litrów w roku. Przerwa po oddaniu osocza wynosi co najmniej 2 tygodnie.
  •  
  • Metoda trombaferezy i leukaferezy
  •  
  • Dawca oddaje tylko wybrane elementy komórkowe krwi (płytki w ilości 250 ml w czasie ok. 60 min.; krwinki białe w ilości 250 - 500 ml w czasie od 2 do 3 godz.) w odstępach nie krótszych niż 4 tygodnie. Zabiegi trombaferezy i leukaferezy można wykonać do 12 razy w ciągu roku, a przerwa między nimi wynosi co najmniej 4 tygodnie.
  •  
  • Zabiegi aferezy: plazmaferezy i trombaferezy można wykonać 4 tygodnie po oddaniu krwi pełnej.
  •  
  • Autotransfuzja
  •  
  • Autotransfuzja jest bezpieczną metodą leczenia krwią:
  •  
  • unikasz przeniesienia chorób wirusowych
  • powikłań poprzetoczeniowych
  • nie obowiązują normy wieku,
  • czynnikiem decydującym jest stan zdrowia pacjenta.
  •  
  • Zdecydowałeś się na oddanie krwi dla siebie?
  •  
  • Nawiąż kontakt z lekarzem prowadzącym.
  •  
  • Osoby zgłaszające się na zabieg autotransfuzji powinny posiadać:
  •  
  • 1. Dokument tożsamości ze zdjęciem, adresem i wpisanym numerem PESEL;
  •  
  • 2. Skierowanie na autotransfuzję wydane przez lekarza prowadzącego lub nadzorującego zabieg operacyjny zawierające:
  •  
  • nazwę i adres placówki, w której odbędzie się zabieg operacyjny
  • datę zabiegu
  • rodzaj zabiegu
  • ilość jednostek krwi potrzebnych do zabiegu
  •  
  • Osoby kwalifikowane do donacji autologicznych nie muszą spełniać wszystkich kryteriów wymaganych dla ogółu krwiodawców. Nie obowiązują normy wieku; czynnikiem decydującym jest stan zdrowia pacjenta. W przypadku osób starszych (po 70 r. życia) szczególnie istotny jest stan układu sercowo-naczyniowego i krążenia mózgowego. Osoby poniżej 18 r. życia mogą być kwalifikowane do autotransfuzji pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody rodziców.
  •  
  • Przeciwwskazania do zabiegu autotransfuzji:
  •  
  • hemoglobina poniżej 110g/1
  • obecność markerów wirusowych HBV, HCV, HIV, podejrzenie zakażeniem HIV I/II
  • aktywne zakażenie bakteryjne
  • padaczka, guz mózgu
  • poważne choroby układu krążenia
  • osoby z przewlekłą chorobą serca mogą być zakwalifikowane do autotransfuzji po konsultacji kardiologicznej
  • pobranie krwi własnej do celów autotransfuzji może odbywać się co 3-7 dni (jeśli stężenie hemoglobiny nie spada poniżej dopuszczalnej wartości). Ostatnie pobranie należy przeprowadzić co najmniej 72 godziny przed planowanym zabiegiem
  • wykonuje się 1-2 zabiegi autotransfuzji przed zabiegiem
  • krew z donacji autologicznej przechowywana jest maksymalnie 35 dni, a więc pierwszy zabieg autotransfuzji nie może odbyć się wcześniej niż 35 dni przed planowaną operacją. Wszyscy pacjenci, u których pobiera się więcej niż 1 jednostkę krwi powinni przed planowaną donacją rozpocząć przyjmowanie doustnych preparatów żelaza i kontynuować do czasu zabiegu operacyjnego lub dłużej.
  •  
  • Krwiodastwo
  •  
  • Akcja społeczna mająca na celu pozyskiwanie krwi od osób zdrowych na rzecz osób wymagających transfuzji krwi (np. podczas operacji chirurgicznej) lub do produkcji preparatów krwiopochodnych.
  •  
  • Krew pobiera się od dawców krwi w stacjach krwiodawstwa (stacjonarnych lub mobilnych – w specjalnych autobusach). W Polsce krew oficjalnie oddaje się tylko honorowo, czyli bezpłatnie.
  •  
  • Zabieg trwa od kilku do kilkunastu minut. Jednorazowo pobiera się 450 ml krwi. Ubytek ten u większości ludzi nie powoduje żadnych odczuć. Bardzo mały procent może doświadczać chwilowych zawrotów głowy, lecz po krótkim wypoczynku wszystko wraca do normy. Następnie preparaty przechowywane są w wyspecjalizowanych bankach tkanek zwanych bankami krwi.
  •  
  • W Polsce częstotliwość pobierania krwi określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z roku 2005 ze zmianami z roku 2009 w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi
  •  
  • 'Krew pełna może być pobierana nie częściej niż 6 razy w roku od mężczyzn i nie częściej niż 4 razy w roku od kobiet z tym, że przerwa pomiędzy pobraniami nie może być krótsza niż 8 tygodni.'
  •  
  • Na kilka godzin przed zabiegiem należy spożyć lekki posiłek i napić się. Nie należy spożywać ciężkostrawnych posiłków, pić alkoholu. Kryteria są nieustannie weryfikowane i publikowane.
  •  
  • Honorowy Dawca Krwi
  •  
  • Honorowym Dawcą Krwi zostaje każda osoba, która chociaż raz oddała honorowo krew. Honorowemu dawcy przysługuje:
  •  
  • tytuł i legitymacja 'Honorowy Dawca Krw' (wydawana przez odpowiednią jednostkę publicznej służby krwi),
  • ekwiwalent w wysokości 4500 kcal, zwykle w formie czekolad,
  • zwolnienie z pracy w dniu, w którym oddaje krew,
  • otrzymanie wyników badań krwi.
  •  
  • Zasłużony Honorowy Dawca Krwi
  •  
  • Tytuł i odznaka honorowa 'Zasłużony Honorowy Dawca Krwi' jest zaszczytnym wyróżnieniem nadawanym honorowym dawcom krwi po oddaniu krwi w ilości podanej poniżej:
  •  
  • 1. Zasłużony Honorowy Dawca Krwi (I stopnia) przysługuje honorowemu dawcy krwi:
  •  
  • kobiecie, która oddała w dowolnym okresie co najmniej 15 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników,
  • mężczyźnie, który oddał w dowolnym okresie co najmniej 18 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników.
  •  
  • Biuro Ochrony Rządu
  •  
  • 2. Zasłużony Honorowy Dawca Krwi (II stopnia) przysługuje honorowemu dawcy krwi:
  •  
  • kobiecie, która oddała w dowolnym okresie co najmniej 10 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników,
  • mężczyźnie, który oddał w dowolnym okresie co najmniej 12 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników.
  •  
  • Biuro Ochrony Rządu
  •  
  • 3. Zasłużony Honorowy Dawca Krwi (III stopnia) przysługuje honorowemu dawcy krwi:
  •  
  • kobiecie, która oddała w dowolnym okresie co najmniej 5 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników,
  • mężczyźnie, który oddał w dowolnym okresie co najmniej 6 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników.
  •  
  • Biuro Ochrony Rządu
  •  
  • Tytuł i odznaka 'Zasłużony Honorowy Dawca Krwi' nadawane są przez Polski Czerwony Krzyż. Wzór oraz szczegółowe zasady i tryb przyznawania odznaki reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006 r.
  •  
  • Odznaka honorowa 'Zasłużony Honorowy Dawca Krwi' (I stopnia)
  •  
  • Biuro Ochrony Rządu
  •  
  • Odznaka honorowa 'Zasłużony Honorowy Dawca Krwi' (II stopnia)
  •  
  • Biuro Ochrony Rządu
  •  
  • Odznaka honorowa 'Zasłużony Honorowy Dawca Krwi'(III stopnia)
  •  
  • Biuro Ochrony Rządu
  •  
  • Honorowy Dawca Krwi - Zasłużony dla Zdrowia Narodu
  •  
  • Zasłużonemu honorowemu dawcy krwi, który oddał co najmniej 20 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników, mogą być nadawane ordery i odznaczenia oraz odznaka 'Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu'
  •  
  • Odznaka 'Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu' jest nadawana zasłużonym honorowym dawcom krwi w uznaniu wybitnych zasług na rzecz ratowania ludzkiego życia i zdrowia oraz aktywnej działalności w ruchu honorowego krwiodawstwa.
  •  
  • Odznakę nadaje minister właściwy do spraw zdrowia z własnej inicjatywy lub na wniosek
  •  
  • 1. Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża;
  •  
  • 2. dyrektora Instytutu lub organów ogólnopolskich stowarzyszeń honorowych dawców krwi.
  •  
  • Biuro Ochrony Rządu
  •  
  • Wyróżnienie 'Kryształowe Serce' (w formie stylizowanego serca) może być przyznane za wybitne zasługi w rozwoju Ruchu Honorowego Krwiodawstwa Polskiego Czerwonego Krzyża. Mogą je otrzymać osoby fizyczne, które:
  •  
  • prowadzą systematyczną, aktywną działalność propagandową w PCK i posiadają:
  •  
  • krwiodawcy: odznakę Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi I stopnia lub równoważną z jej odznakę ZHDK w rozumieniu rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 października 2006 r i 15 lat udokumentowanego członkostwa zwyczajnego w PCK,
  • pozostali działacze: 25 lat udokumentowanego członkostwa zwyczajnego w PCK,
  •  
  • które w sposób konkretny przyczyniły się do realizacji zadań czerwonokrzyskich a w szczególności do rozwoju honorowego krwiodawstwa.
  •  
  • Wyróżnienie „Kryształowe Serce” przyznaje z upoważnienia ZG PCK, raz w roku Kapituła, którą stanowi Prezydium Krajowej Rady Honorowego Krwiodawstwa. Kapitule przewodniczy Przewodniczący KR HDK. Do wręczania „Kryształowego Serca” upoważnieni są członkowie Prezydium Krajowej Rady Honorowego Krwiodawstwa – oraz prezes lub wiceprezes zarządu PCK
  •  
  • Biuro Ochrony Rządu
  •  
  • Uprawnienia zasłużonych honorowych dawców krwi:
  •  
  • Zasłużony honorowy dawca krwi jest uprawniony do zniżki na leki znajdujące się na liście leków refundowanych, a także do bezpłatnego przydziału leków krwiotwórczych (listę tych leków ustala Ministerstwo Zdrowia).
  • Zasłużony honorowy dawca krwi ma prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz z usług farmaceutycznych w aptekach.
  • Zasłużonemu honorowemu dawcy krwi, który oddał w dowolnym okresie co najmniej 20 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników, mogą być nadawane ordery i odznaczenia oraz odznaka Ministra Zdrowia 'Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu'.
  • Wiele samorządów miejskich z własnej inicjatywy wprowadza zwolnienia z opłat biletowych w komunikacji miejskiej dla zasłużonych honorowych dawców krwi, przy czym w celu nabycia prawa do bezpłatnych przejazdów w różnych miastach obowiązują różne progi minimalnej ilości oddanej krwi.
  • Aktywni honorowi dawcy krwi mogą również liczyć na zniżki w schroniskach, hotelach, sklepach i punktach usługowych zrzeszonych wokół inicjatywy 'Dawcom w Darze'.
  •  
  •  
  •  
 
 
 
 
 
 
Biuro Ochrony Rządu 2017 r.